BESYO Parkuru Sakatlık Türleri ve Tedavi Yöntemleri

---

Herkese Merhabalar Arkadaşlar.

Bu yazımızda BESYO ve ÖZYES Parkurunda Yaşanan Sakatlık Türleri ve Tedavi Yöntemlerine değineceğiz.

Sakatlık, bildiğiniz üzere sporun doğasında var olan bir durumdur. Ancak BESYO Parkuru gibi geleceğimizi tayin edecek önemli bir sınav öncesi sakatlık yaşamak çok can sıkıcı bir durum.

Çoğu zaman eğitim hayatımızdan, sınav hazırlıklarımızdan veya aktif iş hayatımızdan dolayı zar zor parkura vakit ayırdığımızdan, hastaneye gitmeye fırsat dahi bulamıyoruz.

Ancak küçük ama can sıkıcı bir sakatlığın kaderimizi etkilemesine izin vermemeliyiz.

Yazımıza başlamadan önce, BESYO parkurunda yaşanılan sakatlık türlerinin büyük bölümünün benzer olduğunu bilmenizi isterim.

Öğrencilerimizin spor hekimleri ile gerçekleştirdikleri tedavi süreçlerinde kullanılan ilaçları ve tedavi yöntemlerini sizlerle paylaşacağız.

Bu ilaç listeleri tamamen bilgilendirme niteliğinde olup, mutlaka uzman bir hekim kontrolünde değerlendirilmesi gerektiğini unutmayın!

Önemli: Her sakatlığın nedeni ve tedavisi farklıdır. Burada belirtilen ilaçlar bütün adaylar için uygun olmayabilir. Özellikle stres kırığı gibi yaralanmalarda ağrıyı ilaçla baskılayarak antrenmana devam etmek sakatlığı ağırlaştırabilir.

Bu güzel arşivin her zaman not defterinizde kayıtlı olması dileğiyle.

Umarım hiçbirine ihtiyaç duymazsınız!

Haydi Başlayalım!

1) STRES KIRIĞI

BESYO parkuruna hazırlanan adaylarda karşılaşılabilen önemli sakatlık türlerinden biridir.

Stres kırığı; kemiklerde meydana gelen küçük, kılcal çatlaklara denir.

Bu kırıklar genellikle aşırı kullanım sonrası gelişir.

Basketbol ve uzun mesafe koşulan yüksek enerjili sporlarda sık görülür. Uzun süre hareketsiz kalmanın ardından kontrolsüz spora başlamak veya aşırı yükleme stres kırığına neden olabiliyor.

Vücudun birçok noktasında olabileceği gibi, en çok ayak ve kaval bölgesinde oluşan bir rahatsızlık türüdür.

Çıplak ayak ile çalışan adaylarda risk artabileceği gibi, yanlış ayakkabı seçimi veya aşırı yükleme sonucunda da oluşabilir.

1.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Ağrı yavaş yavaş gelişir, aktivite ile artar, dinlenme ile azalabilir.
• İleri vakalarda ağrı dinlenme sırasında da devam edebilir.
• Ayak üstü veya ayak bileği, kaval bölgesi veya çevresinde şişme, ödem.
• Kırık hattında dokunmakla hassasiyet.
• Koşarken ayağın çatlayacak gibi olması.
• Bazen morarma olabilir.

1.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Hirudoid Forte 40 g Jel – Naprosyn 50 g Jel – Rheumon %5 Jel 40 g – Sulidin Plus Sıvı Jel.

Kaynak yazıda yer alan tablet ve takviye örnekleri:

Cataflam 50 mg Kaplı Tablet – Magnorm 365 mg Efervesan Tablet – D-Cole Vitamin D3.

Bu ürünler stres kırığının standart tedavisi olarak değerlendirilmemelidir. Özellikle ağrı kesiciler ve takviyeler yalnızca hekim tarafından gerekli görülürse kullanılmalıdır.

Stres kırığı şüphesinde temel yaklaşım, ilgili kemiğe binen yükün azaltılması ve ortopedi veya spor hekimliği değerlendirmesidir. Gerektiğinde görüntüleme tetkikleri yapılır.

Buz uygulaması ağrı ve şişliğin azaltılmasına yardımcı olabilir. Buz doğrudan cilde temas ettirilmeden, kısa sürelerle uygulanmalıdır.

Stres kırığı şüphesi bulunan BESYO adayları, hekim onayı olmadan koşu ve sıçrama antrenmanlarına devam etmemelidir.

2) SHİN SPLİNT (Koşucu Bacağı)

BESYO ve ÖZYES parkuruna hazırlanan adaylarda sık karşılaşılan bir diğer sakatlık türüdür.

Shin Splint; tibia kemiğinin (kaval kemiği) çevresindeki kas, tendon ve kemik dokularının tekrarlayan yüklenmeler sonucunda zorlanmasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.

Koşucularda ve yoğun fiziksel antrenman yapan sporcularda sık görülen bir yaralanmadır.

Stres kırığından farkı; çoğunlukla kaval kemiğinin iç kenarı boyunca daha geniş bir bölgede ağrı hissedilmesidir.

Kaval kemiğinde gelişen stres kırığında ise daha belirli bir noktada hassasiyet görülebilir.

Shin Splint, özellikle kaval kemiğinin iç tarafında ve çevresindeki kas gruplarında kendini gösterebilir.

Tekrarlayan darbeler ve aşırı yüklenmeler sonucunda oluşan bir rahatsızlık türüdür.

2.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Alt bacağın ön iç kısmında veya dış kısmında donuk bir ağrı.
• Egzersiz sırasında gelişen ağrı.
• Kaval kemiğinin çevresinde ağrı.
• Kas ağrısı.
• Alt bacağın iç kısmı boyunca ağrı.
• Alt bacağın iç kısmı boyunca hassasiyet.
• Alt bacağın şişmesi (eğer varsa, genellikle hafif).
• Ayaklarda uyuşukluk ve güçsüzlük varsa farklı rahatsızlıklar açısından değerlendirme gerekebilir.

2.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Fastjel %2,5 Jel 50 g – Dolgit %5 Krem 50 g – Hirudoid Forte Jel 40 g – Reparil Gel N.

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Cataflam 50 mg Kaplı Tablet.

Bu ilaçların kullanımı, adayın sağlık durumuna ve hekim değerlendirmesine bağlıdır.

Antrenman yükünün azaltılması, uygun ayakkabı kullanımı, baldır kaslarının güçlendirilmesi ve kontrollü egzersiz programı tedavide önemlidir.

Ağrılı bölgeye havluya sarılmış buz ile kısa süreli soğuk uygulama yapılabilir.

Ek olarak ağrı bandı (sporcu bandı), bazı adaylarda destekleyici bir yöntem olarak kullanılabilir.

Ağrı bandı, ilgili kas gruplarına destek ve duyusal geri bildirim sağlayabilir.

Ancak ağrı bandı tek başına sakatlığı tedavi etmez.

Bu nedenle diğer tedavi yöntemleriyle birlikte, uzman önerisi doğrultusunda kullanılmalıdır.

3) AŞİL TENDİNİTİ

BESYO parkurunda görülebilen önemli sakatlık türlerinden biridir.

Ayak topukları ile arka ayak bileği arasındaki Aşil tendonunun zorlanmasıyla ortaya çıkar.

Kısa sürede vücuda binen aşırı yük, hızlı kilo alma, uzun süre ayakta kalma, yanlış ayakkabı tercihi ve engebeli alanda antrenman yapmak risk faktörleri arasındadır.

Çok can sıkıcı ve iyileşmesi zaman alabilen ağrılı bir sakatlık türüdür.

Genellikle sporcularda görülen bir durum olan Aşil tendinopatisi, tendonun ani şekilde zorlanması veya aşırı kullanılmasıyla gelişebilir.

İyi bir bakım ve tedavi gerektirir.

İleri düzey vakalarda iyileşme süreci haftalar, hatta aylar sürebilir. Bu nedenle dinlenme ve egzersiz programı sakatlığın derecesine göre belirlenmelidir.

3.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Sabahları Aşil tendonu boyunca ağrı ve sertlik.
• Aktivite artışı ile Aşil tendonunun topuğa tutunduğu yerde ağrı ve hassasiyet artışı.
• Egzersiz sonrası ağrı.
• Tendonda kalınlaşma ve şişlik.

3.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Sulidin Plus Likit Jel – Thermove Krem 50 g – Naprosyn Plus Jel 50 g – Dolgit Krem.

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Parafon 250/300 mg Tablet.

Bu ürünler yalnızca hekim tarafından uygun görülürse kullanılmalıdır.

Kantaron yağı ile masaj gibi geleneksel uygulamaların Aşil tendinopatisini iyileştirdiğine dair yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Ağrının azaltılması amacıyla kısa süreli soğuk uygulama yapılabilir.

Ayrıca günlük hayatta ve sonraki dönem spor aktivitelerinde, hekim veya fizyoterapistin uygun görmesi hâlinde topuk desteği ya da bileklik kullanılabilir.

Aşil tendonuna yönelik egzersizler düzenli yapılmalıdır. Ancak egzersizin türü ve yoğunluğu sakatlığın durumuna göre belirlenmelidir.

Aşil Tendon Egzersizi Örneği

• Adım atar pozisyonda her iki elinizi duvara dayayın.
• Öndeki dizinizi kırarak arka bacağınızdaki baldırın arkasında hafif gerilme hissi oluşana kadar öne doğru esneyin.
• Gerilme hissedilen pozisyonda yaklaşık 10 saniye bekleyin.
• Başlangıç pozisyonuna dönerek dinlenin.
• Aynı hareketi diğer bacağınız için tekrarlayın.

Bu hareket her Aşil sakatlığı için uygun değildir. Özellikle tendonun topuğa yapışma bölgesindeki ağrılarda egzersiz programı uzman tarafından düzenlenmelidir.

4) BEL VE SIRT SAKATLANMALARI

BESYO ve ÖZYES parkurunda karşılaşılabilen sakatlık türlerinden biridir.

Kontrolsüz ağırlık taşıma, ağırlık taşırken ayaklar yerine belden destek alarak kaldırmak, parkur engellerini yanlış teknikle geçmeye çalışmak veya ani bir ters hareket sonucu kendini gösteren travmalardır.

Bu rahatsızlık türü hafif başlangıç evresindeki bulgularda kasılmalara yol açarken, ileri düzey bulgularda yumuşak doku zedelenmesi veya bel fıtığı gibi sorunlarla ilişkili olabilir.

4.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Hastayı doktora getiren şikâyet genellikle ağrıdır.
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanına yapılan müracaat ile ayrıntılı öykü (anamnez) alınır.
• Yapılacak detaylı bir fizik muayene ile hastalık tanısı konur ya da şüphelenilir.
• Gerekli durumlarda röntgen veya MR gibi görüntüleme tetkikleri istenebilir.

4.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Muscoflex Duo Krem 30 g – Nimes Combo Jel – Sulidin Plus Likit Jel – Reparil Gel N.

Kaynak yazıda yer alan tablet örnekleri:

Parafon 250/300 mg Tablet – Muscoflex Duo 75 mg/8 mg Salımlı Tablet.

Bu ilaçlar her bel ve sırt ağrısı için uygun değildir. Özellikle kas gevşeticiler ve ağrı kesiciler hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır.

Ayrıca ılık duş, bazı kas spazmlarının ve gerginliklerin hafifletilmesine yardımcı olabilir.

Kaplıca veya termal su bazı kişilerde geçici rahatlama sağlayabilse de temel tedavinin yerine geçmez.

İleri düzey rahatsızlıklarda mutlaka hekim kontrolünde değerlendirme yapılmalıdır. MR gerekliliğine muayene bulgularına göre karar verilir.

Bacaklarda ilerleyen güç kaybı, idrar veya dışkı kontrolünde bozulma gibi belirtiler varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.

5) DİZ KAPAĞI SAKATLIKLARI

BESYO parkuruna hazırlanan adaylarda görülebilen bir diğer sakatlık türüdür.

Diz kapağı ağrıları özellikle merdiven inip çıkarken, uzun süre oturduktan sonra kalkış pozisyonunda ortaya çıkabilir.

Zaman zaman şiddetlenebilir.

Aşırı yüklenme veya yapılan ters bir hareket sonucunda diz kapağı bölgesinde ağrı, menisküs zedelenmesi veya farklı diz yaralanmaları meydana gelebilir.

İleri düzey bulgularda gerekli görülürse röntgen veya MR gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Hafif düzey bulgularda ise doğru tedavi ve yüklenme düzenlemesiyle şikâyetler büyük oranda azalabilir.

5.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Hastayı doktora getiren şikâyet genellikle ağrıdır.
• Dizlerde ağrı.
• Dizlerde şişlik ve sertlik.
• Dizlerde kilitlenme.
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanına yapılan müracaat ile ayrıntılı öykü (anamnez) alınır.
• Yapılacak detaylı bir fizik muayene ile hastalık tanısı konur ya da şüphelenilir.
• Gerekli durumlarda radyolojik tetkikler yapılır.

5.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Cystrex 50 ml Krem – Sulidin Plus – Nimes Combo Jel – Dolgit Krem – Hirudoid Forte Jel 40 g.

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Cataflam 50 mg Kaplı Tablet.

Bu ilaçların kullanımı yalnızca hekim tarafından uygun görülmesi hâlinde değerlendirilmelidir.

Ayrıca günlük yaşantıda ve antrenman alanında, gerekli görüldüğünde medikal dizlik kullanılabilir.

Ancak her diz sakatlığında sabitleyici dizlik kullanılması gerekli değildir. Uygun destek türü, yaralanmanın durumuna göre seçilmelidir.

Bu rahatsızlık türü hafif başlangıç evresindeki bulgularda ağrı ve hareket kısıtlılığına yol açarken, ileri düzey durumlarda menisküs veya bağ yaralanmaları gibi sorunlar söz konusu olabilir.

Kesin tanı, hekim muayenesi ve gerekli görülen tetkiklerle konulur.

6) KASIK AĞRISI VE KAS ÇEKMESİ

BESYO ve ÖZYES parkurunda karşılaşılabilen sakatlık türlerinden biridir.

Kasık ağrısı, profesyonel ve amatör sporcular arasında yaygın olarak görülen bir sorundur.

Kasık ağrısının yaygın nedenlerinden biri, sporcularda sıkça görülebilen kas ve tendon zorlanmalarıdır.

Kas çekmesi, baldır bölgesinde de sıkça görülür.

Ancak kasları zorlayan bir aktivite ve herhangi bir yaralanma olmadan ortaya çıkan kasık ağrıları, altta yatan başka bir sorundan da kaynaklanıyor olabilir.

Farklı yaralanmalara ve belirtilere göre kasık ağrısının birçok farklı nedeni bulunabilir.

6.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Genellikle ısınma ve esneme sırasında aday ayaklarını açmakta zorlanır.
• Ani ayak hareketleri ağrılı ve acılıdır.
• Ani refleksler ve hareket kabiliyeti ağrı nedeniyle azalabilir.

6.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem ve jel örnekleri:

Muscoflex Duo Krem 30 g – Nimes Combo Jel.

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Muscoflex Duo 75 mg/8 mg Salımlı Tablet.

Bu ürünlerin kullanımı mutlaka hekim değerlendirmesine bağlıdır.

Ayrıca kas gerginliğinde ılık duş bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir. Ancak yeni gelişmiş ve şişlikle seyreden yaralanmalarda sıcak uygulama uygun olmayabilir.

Kasık bölgesindeki kas ve tendon yaralanmalarında iyileşme süresi sakatlığın derecesine göre değişebilir.

Kasık ağrısı veya çekmesi, pelvis kırıklarıyla karıştırılmamalıdır.

Hafif düzey bulgularda uygun tedaviyle şikâyetler büyük oranda azalabilir.

Kasık ağrısı bazen hamlık ağrısı olarak değerlendirilse de her kasık ağrısı basit bir kas zorlanması değildir.

İleri düzey bulgularda gerekli görülürse röntgen veya MR gibi tetkikler uygulanabilir.

7) EL VE AYAK BİLEĞİ BURKULMALARI

BESYO parkurunda karşılaşılabilen sakatlık türlerinden biridir.

El ve ayak bileği burkulmaları hafif düzeyde olduğunda uygun bakımla iyileşebilir.

Orta ve ileri düzey sakatlıklarda ise tıbbi değerlendirme ve tedavi gerekebilir.

Burkulmanın yarattığı ağrıyı azaltmak ve eklem bölgesini rahatlatmak için evde uygulanabilen bazı destekleyici yöntemler bulunmaktadır.

Ani ve kontrolsüz düşüşlerden sonra gelişen travmalar ile ortaya çıkabilir.

Ayak bileği burkulmaları özellikle parkur, basketbol, tenis, futbol, koşu ve atlama gibi ayağın aktif olarak kullanılmasını gerektiren sporlarda yaygın olarak görülen bir zedelenme türüdür.

Ayak bileklerindeki kuvvetsizlik veya yetersiz denge kontrolü, spor yaparken burkulma riskini artırabilir.

7.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Özellikle etkilenen ayak üzerinde dururken ağrı.
• Ayak bileğinde hassasiyet.
• Şişme.
• Morarma.
• Hareketlerde sınırlılık.
• Ayak bileğinde gevşeklik.
• Sertlik.
• Ciltte renk değişikliği.
• Sakatlanma anında patlama hissi veya sesi.

7.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan krem, jel ve sprey örnekleri:

Nimes Combo Jel – Voltaren Emulgel Krem – Hirudoid Forte Jel 40 g – Dolin Sprey.

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Cataflam 50 mg Kaplı Tablet.

Bu ilaçlar hekim veya eczacı değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır.

Ayrıca soğuk kompres, ayak burkulmasından sonra ağrı ve şişliğin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Buz, doğrudan cilde temas ettirilmeden bir havluya sarılarak yaklaşık 15–20 dakika uygulanabilir. Uygulamalar arasında ara verilmelidir.

Burkulan ayağa verilen yük, ağrı ve yaralanmanın derecesine göre düzenlenmelidir. Şiddetli ağrı varsa veya aday ayağının üzerine basamıyorsa kırık olasılığı açısından değerlendirme gerekir.

Ayrıca şişliğin azaltılmasına yardımcı olmak için dinlenirken ayak bir yastık yardımıyla kalp seviyesinin üzerinde tutulabilir.

8) MİDE BULANTISI

BESYO ve ÖZYES parkurunda karşılaşılabilen rahatsızlıklardan biridir.

Yazımızda son olarak mide bulantısı şikâyetine yer vermek istiyorum.

Çok sık olmasa da aralıklarla bu şikâyet ile bize gelen öğrencilerin sayısı azımsanacak kadar az değildir.

Başta yeni başlayan öğrencilerde daha sık görülmekle birlikte, reflü veya hazımsızlık problemi bulunan öğrencilerde de görülebilir.

Yoğun egzersiz, yetersiz sıvı alımı, aşırı sıcak ortam ve antrenmandan hemen önce fazla miktarda yemek yemek de mide bulantısını tetikleyebilir.

Kesin çözüm olmasa da parkura çok tok karınla gelmemek ve ağır öğünleri antrenmandan yaklaşık 2–3 saat önce tamamlamak rahatlatabilir.

Ancak bu süreçte su tüketimini tamamen kesmek doğru değildir.

8.a. Klinik Bulgular, Muayene ve Teşhis

• Sağlık topuna dokunurken veya eğilme hareketlerinde kusma isteği.
• Takla sonrası kusma isteği.
• Parkur esnasında ve sonrasında mide asidinin ağza gelmesi.

8.b. Hekim Kontrolünde Değerlendirilmesi Gereken İlaçlar ve Tedavi

Kaynak yazıda yer alan tablet örneği:

Gastren 680 mg/80 mg Çiğneme Tableti.

Bu tür antasit ilaçlar mide asidine bağlı yanma ve hazımsızlık gibi bazı şikâyetlerde kullanılabilir.

Ancak her mide bulantısının nedeni mide asidi değildir. Bu nedenle ilacın uygunluğu ve kullanım dozu hekim veya eczacı tarafından değerlendirilmelidir.

Özellikle parkurdan önce rutin olarak ilaç kullanmak yerine mide bulantısının nedenini belirlemek daha doğru olacaktır.

BESYO Parkuru Sakatlık ve Tedavi

Bu yazımızda BESYO ve ÖZYES Parkurunda Yaşanan Sakatlık Türleri ve Tedavi Süreçlerine ilişkin bilgi vermeye çalıştık.

Mutlaka not defterinizde kayıtlı olması gereken geniş bir arşiv çalışması oldu.

Paylaşılan ilaç isimleri, önceki dönemlerde spor hekimlerinin öğrencilerimize sakatlık üzerine reçete ettiği ilaç ve tedavi süreçlerinden derlenmiş örneklerdir.

Ancak her öğrencinin sakatlık türü, sağlık durumu ve tedavi ihtiyacı farklıdır.

Bu nedenle ilaç ve tedavi yöntemlerinin mutlaka uzman hekim kontrolünde değerlendirilmesi, gerektiğinde reçetelenmesi ve takip edilmesi gerekmektedir.

BESYO ve ÖZYES parkuruna hazırlanan adaylarımızın sakatlık yaşamadan, sağlıklı ve başarılı bir hazırlık dönemi geçirmelerini diliyoruz.

 

BESYO Özyes parkuru sakatlıkları ve tedavi yöntemleri yazımızın sonuna geldik.

 

Bu bilgilendirme yazısını, link bağlantısını kopyalayarak arkadaşların ile paylaşmayı unutma!

 

Bilgi, paylaştıkça çoğalır.

 

YAZAR: Abdurrahman Kalkan

Sevgiler…

 

 

İzmir BESYO Parkur Hazırlık Kursu

www.izmirbesyo.com